Lening binnen de familie

Belastingtip: heeft u in het verleden via een schenking een renteloze lening aan uw kind verstrekt, pas dan nog dit jaar de voorwaarden aan.

Sinds 2010 moet over een direct opeisbare lening binnen de familiesfeer rente worden berekend (voor de liefhebber: artikel 15 successiewet). Er zijn echter nog wel mogelijkheden.

Schenking en lening

Schenkbelasting wordt geheven over een schenking of een gift. Van een schenking is sprake als de ene persoon verarmt en de andere verrijkt. Op 26 februari 1986 heeft de Hoge Raad bepaald dat bij een renteloze lening geen sprake is van een gift, mits de lening direct opeisbaar is. Omdat de overheid hier niet blij mee was, is de wet in 2010 aangepast. Op grond van de fictiebepaling wordt er een voordeel in aanmerking genomen als er een direct opeisbare geldlening is verstrekt tegen 0% of tegen een rente lager dan 6%. Meestal betreffen dit leningen van ouders aan kinderen. Er is geen overgangsrecht, dus de bepaling is ook op bestaande situaties van toepassing.

Het voordeel wordt berekend door het verschil tussen de verschuldigde rente en 6% te berekenen, dit gebeurt via een tabel die is opgenomen in het uitvoeringsbesluit van de successiewet (vruchtgebruikbepaling).

Voorbeeld schenking en lening binnen familie

Een lening binnen de familie blijft vaak belastingvrij. Vader schenkt € 80.000 aan zijn zoon en leent dit (direct opeisbaar) terug van zijn zoon tegen 0% rente. Het rentevoordeel van de zoon bedraagt € 4.800 per jaar. Dit bedrag is lager dan de vrijstelling (€ 5.000) en er is geen schenkbelasting verschuldigd. Bij hogere bedragen kan door het rekenen van een lage rente de jaarlijkse vrijstelling optimaal worden benut. Als u bij een lening van € 200.000 euro zo'n 3,5% rente zou rekenen, valt het verschil tussen de 6% en 3,5% binnen de vrijstelling van € 5.000 euro.

Fiscale truc lenen en schenken

De lening moet direct opeisbaar zijn, dit begrip wordt in de wet niet nader omschreven. De staatssecretaris heeft wel een korte toelichting gegeven. Hierbij geeft hij aan dat er ook sprake is van directe opeisbaarheid als er een opzegtermijn van een paar maanden wordt overeengekomen. De nieuwe wet is niet van toepassing op niet direct opeisbare leningen. In een dergelijk geval moet er schenkbelasting worden geheven over het verschil tussen de overeengekomen rente en de marktrente. Wat de marktrente is, zal de markt bepalen. Deze is in ieder geval lager dan 6%. Als u een opzegtermijn van tenminste 1 jaar en een gewone zakelijke rente overeenkomt, is geen sprake van een belastbare schenking.

Lening via bedrijf binnen de familie

Een lening via het bedrijf van de ouder of aan het bedrijf van de zoon valt ook onder de nieuwe regeling, tenminste hier lijkt het wel erg op (artikel 15 lid 2 successiewet).